Genel Hukuk

Genel Hukuk
Hukuk, toplumun genel menfaatini ya da fertlerin ve toplumun ortak iyiliğini sağlamak maksadıyla eklenilen ve kamu kuvvetiyle desteklenen kaide, hak ve yasaların bütünüdür. Daha süregelen bir tarifiyla hukuk, adalete yönelmiş toplumsal hayata düzenidir.

KELİME ANLAMI
Hukuk sözcüğü Arapça “hak” kökünden gelir ve hak sözcüğünün çoğulu olarak bilinmektedir (galat-ı meşhur). Arapçda “hak” sözcüğünün çoğulu “ah’kak”tır. Türk Dil Kurumu’na göre hukuk sözcüğü, “Toplumu düzenleyen ve devletin yaptırım kuvvetinü belirleyen yasaların bütünüdür”. Bunun dışında hukukun “haklar” manası da vardır. Mecazi anlamda ise, ahbaplık, arkadaşlık manasında da kullanılır.

TEKNİK ANLAMI
Hukuk dönemden devreye değiştiği amacıyla hala doyurucu bir tarif yapılamamıştır. Kant “Hukukçular hala hukukun tarifini aramaktadırlar” der. Günümüzde en çok kabul edilen tarifi ise: “Belirli bir vakitte belirli bir toplumdaki ilişkileri düzenleyen ve uyulması devlet zoruna (müeyyide) bağlanmış kurallar bütünüdür”.

Geniş bi kavramla ifade etmek istersek teknik anlamda hukuk;teşkilatlenmiş bir toplum içersinde hayat sürdüren insanların birbirleriyle ve ya bireylerin tekrar kendilerinin meydana getirdiği topluluklarla ve bu toplulukların birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen,bireylerin güvencesini ve insan haklarını sağlamak hedefiyle yapılan ve devlet kuvveti ile desteklenen bağlayıcı,genel,soyut ve sürekli kurallar bütünüdür.

Bilimsel bir disiplin olarak hukuk, kendi içersinde asli olarak ikiye ayrılır. Genel olarak hukukun şahıslar arası ilişkileri husus alan kısmına Özel Hukuk, şahıslar ile devlet ya da devleti meydana getiren kurumlar arası ilişkileri düzenleyen kısmına ise Kamu Hukuku adı verilir. Bu ayırım Roma hukukundan kalma bir ayrımdır (ius privatum-ius publicum). Medeni Hukuk, Ticaret Hukuku ve Devletler Özel Hukuku özel hukukun, buna karşılık Anayasa Hukuku, Ceza Hukuku ve İdare Hukuku kamu hukukunun başlıca alt dallarıdır.

Kamu hukuku, devletin ve başka kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlenişine,işleyişine,gördükleri hizmetlere dair kurallar içerir.Demokratik toplumlarda kamu hukukuna başlıca egemen olan ilkeler hukuki emniyet ve yasailik prensipidir.Özel hukuk ise dar manasıyla bireylerin birbirleriyle olan ilişkilerini düzenler. Egemen olan ilkesi irade serbestisidir(Privataautonomie).

HUKUK KURALLARI VE ÖZELLİKLERİ
Ön not: Aşağıdaki makale süresince birtakım yerlerde “hukuk bilimi” kalıbı geçmektedir. Hukuk bir bilim değildir zira bir bilim dalı tarifi gereği çelişki içeremez. Kanun yapanlar mantık kusurları ve yetersizlikleri nedeni ile birbirleriyle çelişkili maddeler koyabilmektedir. Eğer hukuk bir bilim dalı olsaydı, çelişkili yasa maddeleri olmaz, bunun neticesinde da her hakim aynı şartlarda aynı kararları sağlıyor olurdu.
Hukuku başka toplumu düzenleyici kurallar olan örf ve adetler, gelenekler ve dinlerden ayıran özellik devlet doğrulusunda güvenceye alınmış ve cebri yaptırımlara sahip olmasıdır. Hukuk kuralları insan davranışlarını düzenler ve bulunduğu toplumun değer yargılarını taşır. Soyutluk ve genellik özelliği yardımıyla benzer nitelikteki bütün hallerde uygulanması sağlanır.

Yaptırım (müeyyide): Hukuk bölümünde yaptırım kamu kuvveti ile uygulanır. Hukuka uymayı zorlama, uymayanları cezalandırma ve uyulmadığı hallerdeki zararları en aza indirmek amacıyla kullanılır. Hukuk düzenini gerçekleştirmeyi ve korumayı hedefleyen yaptırımlar gene hukuk düzeninin öngördüğü şekilde yerine getirilir.

Maddi ve manevi yaptırımlar olarak ikiye ayrılır. Maddi yaptırımlar hukuka aykırı hallerde uygulanırken manevi yaptırımlar bu halleri engellemek amacıyla kullanılır.

Ceza hukukunda ölüm, hapis ve para cezaları; anayasa hukukunda siyasetten men, parti kapatma; vergi hukukunda vergi ve kaçakçılık cezaları gibi farklı hukuk dallarında farklı yaptırımlar vardır.

HUKUKUN DAYANAĞI
Hukukun dayanağı ile alakalı detaylı dönemlerde teoriler üretilmiştir. Bunları sıralamamız lüzumirse; bilinci bir irade olarak gören teoriler, irade dışı olarak gören teoriler ve pozitivist teoriler. Bu teorilerın birtakımlar felsefik değil meydana konduğu devresinin problemini çözüme ulaştırmak ya da politik görüşleri hukuk biliminde dile getirme ihtiyacından meydana çıkmıştır.

Dayanağı: Bilinçli İrade

Genel irade teoriyi’na göre hukuk toplumdaki insanların karşılıklı olarak birbirleriyle anlaşmalarını dayanak alır ve bunun neticesinde hukuka, toplumsal sözleşme olarak bakar. İnsanların anlaşarak meydana çıkardığı bu toplumsal sözleşmeye uymaları kendileri amacıyla ödev olarak görülür.
Tanrısal irade teoriyi hukuku Tanrı’ya dayandırır ve fakat onun istemesi dahilinde ortadan kalkar. Hukuka uyma zorunluluğu, onu Tanrı’nın yansıması olarak gördükleri amacıyladir.
Kişisel irade teoriyi ise Devletin iradesine dayandırır. Hukuk devlet ve onu temsil eden güçler amacıyladir.
Her yaptığımızdan kendi öz ve hür iradelerimiz sorumludur. Ancak şu vakita kadar kadar bu teorilerı tamamiyle çürüten ve yok sayan çoğu hadise olmuştur. Bu hadiselerdan dhadiseı yeni verdiği hükümlerde iyi niyet şartına bakılmaktadır. Eğer bir hal bulunduğunda bireyin ehliyeti bulunuyorsa ve de ortada bir yanlışlık varsa en son olarak iyi niyet halunun olup olmadığına bakılır ve lüzumlu duruma göre işlemler yapılır.
Dayanağı: Bilinçdışı İrade

Tarihsel hukuk teoriyi, hukuku ulusların tarihlerine dayandırır. Hukuk bir ulusla doğar yaşar ve gelişir, bir yasa koyucunun iradesine bağlı değildir.

Doğal hukuk teoriyi’na göre ise natural hukukun insan var olmadan evvelce de var bulunduğunu ve insanların yaptığı hukukun bu natural hukuka ideal olması lüzumir. İnsan hakları natural hukuk teorisine göre değerlendirilir. Örnek olarak insanların natural olarak sahip bulunduğu hayat hakkı değiştirilemez ya da kaldırılamazlar.

Pozitivist Kuramlar

Bazı pozitivistler hukukun devlet iradesinden doğduğunu birtakımları ise sosyal bir hal bulunduğunu söylerler. Marks’ın hukuk bölümünde ki kanaatleri de pozitivist teoriler arasına girer. Ona göre bütün toplumsal hadiseler ekonomik hadiselera dayanmakta, dhadiselı olarak hukuku toplumsal hadiselera dayandırmaktadır.

HUKUK SİSTEMLERİ
Hukuk biliminde biçim, evvelcelikler ve ilkeler tarafında birtakım sistemler meydana çıkmıştır.

Roma Hukuku

Kara Avrupası ülkelerinin yanısıra Türkiye’nin de uyguladığı sistemdir. Bu sistemde hukuk, yurttaşlar arasındaki ilişkileri düzenlemeyi evvelcelikli duruma getirmiştir. Bu sebeple Medeni Hukuk başka sistemlere göre çok daha ileri düzeydedir. Bu sistemlerde hukuk özel hukuk ve kamu hukuku olarak ikiye ayrılır. Hukuku yaratan yasa koyucular yapar. Continental-law da denir.

Ortak Hukuk

Anglo-Amerikan ülkelerinde yapılan sistemdir. XI. yüzyılda İngiltere’de gelişmiştir. Roma hukuk sistemi gibi hukuku bölümlere ayırmaz ilaveten hukuk yaratıcısı olarak yargıçları görürler. Ancak ilerleme ve teknolojinin getirdiği yenilikler yüzünden meydana çıkan eksiklikler çıkarılan yasalarla giderilmeye çalışılmıştır. Hukuk fakültelerinde Common-law adıyla anılır.

İslam Hukuku

Dinsel ilkelere dayanır ve hukukun yaratıcısı olarak Kur’an görülür ilaveten çıkan birtakım eksikliklerde Peygamberin sözleri ve davranışları (Sünnet) öneme alınır. Kıyas (analoji) ve İcma (mahkeme içtihatları ve bilim adamlarının görüşleri) hukukun teşekkülünde mühim paya sahiptir.

Osmanlı İmparatorluğunda da yapılan bu sistem 1926’da çıkarılan Medeni Kanun ile Türkiye’de son bulmuştur. Osmanlı imparatorluğunda yapılan hukuk sistemi bir padişahın zenginliğindan dhadiseı batıdaki gibi monarşik algılansa da şeyhulislamın bir padişahı görevden alabilme yetkisinin zenginliği islam hukukunun ne derece de uygulandığını gösterir.

Günümüzde İslami kuralların uygulandığı ülkeler olmakla birlikte, hukuk olarak İslam Hukukunun uygulandığı bir ülke yoktur. İslam hukuku, içtihatlar ile en parlak süresini yaşadıktan sonra bu (içtihat) kapının kapatılmasıyla pasifleşmiştir.

Sosyalist Hukuk

Rusya komünist devriminden sonra sosyalist ülkelerde yapılan sistemdir. Daha çok ekonomik koşullara dayanır ve en mühim dayanağı mülkiyet hakkının şahıslara değil topluma ait olmasıdır. Bireyler arasındaki özel hukuktan çok toplum çıkarları gözetilmiştir. 

Ayrıca Marksist ve Leninist fikire göre sosyalist hukuk geçici bir haldir ve toplumu düzenlemek amacıyladir ve toplum komünist düzene geçtiği vakit yaptırıma dayanan bir hukuk sistemine lüzum kalmayacaktır. Komünizmin Avrupa’da çökmesinden sonra sosyalist hukuk sistemi de olumsuz yönde etkilenmiştir.

DEVLETLER HUKUKU
Devletlerin birbirleri arasındaki teması düzenleyen hukuk dalıdır. Kaynağı asli hukuk ilkeleri, uluslararası andlaşmalar ve uluslararası yargı makamlarının verdikleri kararlardır. Realist anlayışa göre uluslararası hukukun aktörleri devletlerdir. 

Ancak bilhassa Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ile devletler, vatandaşlarının da uluslararası mahkemelere başvurmasına izin vermişler ve bu mahkemelerin kararlarına uyacaklarını ilan etmişlerdir.

Özellikle ikinci dünya savaşından sonra kurulan çoğu uluslararası teşkilat kendi hukuklarını evrensel ilkeler tarafında oluşturmakta ve uygulamaktadır. Bunun en somut örnekleri Birleşmiş Milletler ve Avrupa Birliği’dir.

6 Aralık 2023 tarihinde yayınlandı, 269 kez okundu

En Çok Okunan Yazılar

  • Sağlık Hukuku Detaylar
    Sağlık Hukuku Detaylar
    6 Aralık 2023

    Sıhhat Hukuku’nun incelediği asli konular, hasta hakları, doktor yükümlülükleri, tıbbi malpraktis davaları bölümünde yoğunlaşmaktadır. Sıhhat hu...

  • Aile hukuku
    Aile hukuku
    6 Aralık 2023

    Aile hukuku, aileye dair konularla ilgilenen, uygar hukukun kapsamı içersinde yer alan bir hukuk dalıdır. Aile hukukunun başlıca hususları nişanlanma,...

  • Sigorta Hukuku
    Sigorta Hukuku
    6 Aralık 2023

    Sigorta hukuku, sigortacının bir prim karşılığında, bireyin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin, rizikonun, ortaya gelmesi h...

  • Vatandaşlık Hukuku
    Vatandaşlık Hukuku
    6 Aralık 2023

      Vatandaşlık, bir kişinin belli bir devlete olan bağlılığını ifade eden bir kavram olup vatandaşlık vatandaş olan kişiyi belirli ha...

  • İş Hukuku Detaylar
    İş Hukuku Detaylar
    6 Aralık 2023

    İş hukuku, işçi ve işveren ilişkilerini inceleyen ve tanzim eden hukuk disiplinidir. İş hukuku, sadece hizmet sözleşmesinden doğan...

Tüm Yazılar »
istanbul escortistanbul eskortescort istanbulKadıköy Escortvip escort bayanlarAvcılar escorterotik sex hikayelerisex hikayeleriBaşakşehir Escort Başakşehir Escort BAYANBaşakşehir EscortBahçelievler EscortGebze EscortSancaktepe EscortTürkmen Escort BayanlarÖzbek Escort BayanlarAbidinpaşa EscortAdalar EscortAkay EscortAkyurt EscortAlman EscortAltındağ EscortAnadolu Yakası EscortAnadolu Yakası EscortAnal Yapan EscortAnkara EscortAnkara Olgun EscortAnkara Sarısın EscortAnkara Yabancı EscortArap EscortArnavutköy EscortAtaköy EscortAtaşehir EscortAvcılar EscortAvrupa Yakası EscortAzeri EscortBağcılar EscortBağdat Caddesi EscortBeşiktaş Escortbebek EscortBahçeşehir EscortBakırköy EscortBakire EscortBalat EscortBalgat EscortBaşakşehir EscortBaşakşehir Escort BayanlarBatikent EscortBayrampaşa EscortBeşiktaş EscortBebek EscortEtiler EscortBeşyüzevler EscortBeykoz EscortBeylikduzu EscortBeyoğlu EscortBeypazarı EscortBomonti EscortBostancı EscortBüyükada EscortBüyükçekmece EscortCebeci EscortCennet Mahallesi EscortCimcif EscortCimcif Escort BayanÇankaya BayanÇankaya EscortFatih EscortÇatalca EscortÇayyolu EscortÇekmeköy EscortÇubuk EscortÇukurambar EscortDemetevler EscortDudullu EscortElit EscortEminönü EscortEn İyi Escort SitesiErotik sex hikayelerisex hikayeleriEscortEscort BayanEscort BlogEscort GirlEscort KadınlarEscort ServiceEsenler EscortEsenler EscortEsenyurt EscortEskort SitesiEtiler EscortEtimesgut EscortEtlik EscortEve Gelen EscortEve olan EscortEyüp EscortFantazi EscortFatih EscortFatih Escort BayanlarFatiş EscortFevzi Çakmak EscortFındıkzade EscortFlorya EscortGay EscortGaziosmanpaşa Escort BayanlarGebze EscortGecelik EscortGecelik Ucuz EscortGenç EscortGop EscortSarıyer EscortGöktürk EscortGölbaşı EscortGöztepe EscortGrup EscortBağcılar EscortGüneşli EscortGüngören EscortHadımköy EscortKüçükçekmece EscortHalkalı Escortİranlı Escortİstanbul Arap Escortİstanbul Azeri Escortİstanbul Bakire Escortİstanbul Elit Escortİstanbul Escort bayanİstanbul Escorteİstanbul Escortsİstanbul Escourtİstanbul Esenler Escort Bayanİstanbul Eskortİstanbul Eve Gelen Escortİstanbul Genelevleriİstanbul Olgun EscortTürk EscortÖzbek EscortRus EscortKadıköy EscortKaliteli EscortKaliteli Vip EscortKapalı EscortKaragümrük EscortKaraköy EscortKarapürçek EscortPendik EscortKasımpaşa EscortKaynarca EscortKazan EscortKeçioren EscortKınalıada EscortKırgız EscortKolej EscortKozyatağı EscortKumburgaz EscortKurtköy EscortHalkalı EscortLevent EscortMaçka EscortMaltepe EscortMamak EscortMasaj EscortMasaj Yapan EscortMaslak EscortMature EscortMature EscortMecidiyeköy EscortMelez EscortMerter EscortMilf EscortMoldavyalı EscortMoldavyalı EscortMurat Mahallesi EscortNenehatun EscortNispetiye EscortNişantaşı EscortOlgun EscortOral Sex EscortOrtaköy EscortOtel EscortÖzbek Escort BayanlarPendik EscortPolonezköy EscortPorno EscortRomen EscortTürk EscortSahrayıcedit Escort Samandıra Escort Sancaktepe Escort Sarıyer Escort Sefaköy Escort Sınırsız Escort Sıraselvi Escort Silivri Escort Siyavuspaşa Escort Sultanbeyli Escort BayanlarSultangazi EscortSuriyeli EscortSwinger EscortÜsküdar EscortŞirinevler EscortŞişli EscortTaksim EscortÇekmeköy EscortTaşdelen EscortTesettürlü EscortTravesti bayan EscortTravesti EscortTuzla EscortTürbanlı EscortTürk EscortRus Escorttürk escortTürkmen EscortUcuz EscortUkraynalı EscortUnkapanı EscortÜmraniye EscortÜniversiteli EscortÜnye EscortÜsküdar EscortVip Escort AgencyAvcılar EscortVip Escort ServiceWest Marina EscortYabancı EscortYaşlı EscortYenibosna EscortYenimahalle EscortYenisahra EscortYeşiltepe EscortZenci EscortZenci Escort BayanlarZeytinburnu EscortZürafa Sokak EscortSex HikayeleriSex HikayeleripornoBodrum EscortSex Hikayeİstanbul EscortÖzbek EscortRus EscortTürk Escort bayanİstanbul Escort bayanAnadolu Yakası EscortAnadolu Yakası EscortPendik EscortVip BishkekPendik EscortHalkalı EscortKüçükçekmece EscortBaşakşehir Escortİstanbul Escortİstanbul EscortbetineBahis SiteleriGüvenilir bahis siteleriDeneme bonusu verenTürbanlı escortzenci escortescort numarasıescort pornoşirinevler escortşirinevler escort bayanescort şirinevlerşişli escortşişli escort bayanescort şişliKadıköy EscortEscort KadıköyKadıköy Escort BayanEscort PendikPendik EscortPendik Escort bayanTürk Escortİstanbul EscortEscort İstanbulEskortescortaviatoraviator oynaaviator oyna girişaviator oyna 100 tlaviatoraviator oynabahçelievler escortescort bahçelievlerBahçelievler Escort bayanavcılar Escort bayanavcılar Escortescort avcılarankara escortankara escort bayanescort ankarabodrum escortbodrum escortsescort bodrumbahis sitelerigüvenilir bahis sitelerideneme bonusu veren sitelerdeneme bonusumarsbahis girişmarsbahis girismarsbahismarsbahis güncel girişmarsbahis güncel