Boşanma Sürecinde Mal Paylaşımı

Boşanma Sürecinde Mal Paylaşımı

Boşanmanın hukuki sonuçlarından birisi de mal paylaşımı olmaktadır. Evliliklerde eşler aile bağları ve ortak duygular ile hareket etmenin yanı sıra, ekonomik anlamda da ortak hareket ederler. Eşler arasındaki bu ekonomik ortaklık boşanma ile birlikte ortadan kalkmaktadır. Boşanma sürecinde mal paylaşımı yapılırken taraflar arasındaki ortaklığın niteliği, boşanma davalarının ve mal paylaşımı davalarının konusu olmaktadır. Buna göre eşlerin tabi oldukları yasal mal rejimi doğrultusunda boşanma sürecinde mal paylaşımı yapılır.

4721 sayılı Medeni Kanun eşler arasındaki bu ekonomik ortaklığı dört farklı mal rejimi olarak ifade etmektedir. Buna göre boşanma sürecinde mal paylaşımı yapılırken, edinilmiş mallara katılma rejimi, mal ayrılığı rejimi, paylaşmalı mal ayrılığı rejimi,mal ortaklığı rejimi arasından eşlerin hangi mal rejimine tabi oldukları belirlenip bu doğrultuda mal paylaşımı yapılmaktadır.

Eşler evlenirken yukarıda saymış olduğumuz dört ayrı mal rejiminden birisini seçebilecekleri gibi, kendi aralarında mal rejimi sözleşmesi de yapabilmektedirler. Mal rejimleri hakkında ayrıntılı olarak bilgi vermeden önce eşlerin arasında yapılacak olan mal rejimi sözleşmesinin ne olduğu ve mal rejimi sözleşmesinin nasıl yapıldığı hakkında bilgi vermekte fayda var.

Boşanma Süreci Soru Sor

Eşler Arasında Yapılacak Mal Rejimi Sözleşmesi

Eşler evlenmeden önce ya da evlilik gerçekleştikten sonra mal rejimi seçebilirler. Taraflar arasında mal rejimi seçilirken hazırlanacak olan sözleşmeye mal rejimi sözleşmesi adı verilir. Mal rejimi sözleşmesi iki tarafında katılımı ve imzası ile olmaktadır. Kanunun taraflara belirlediği şartların uygulanması ile ancak mal rejimi sözleşmesinin hukuki geçerliliği olacaktır. Mal rejimi sözleşmesi evlenme ehliyetine sahip ve ayırt etme gücü olan kişiler arasında yapılabilir. Eşlerden birisinin 18 yaşından küçük olması ya da kanun tarafından kısıtlayıcı farklı bir unsurun olması durumunda yasal temsilcisinin izni ve onayı ile mal rejimi sözleşmesi yapılabilir.

Mal rejimi sözleşmesinin hukuki olarak geçerli olabilmesi için kanun çerçevesinde hazırlanmış olması gerekir. Mal rejimi sözleşmesi yazılı bir şekilde ve noter onaylı olarak yapılabileceği gibi noter tarafından düzenlenmesi ile de yapılabilmektedir. Tarafların mal rejimi sözleşmesini kendi aralarında belirlemeleri durumunda evlenme akdinin yapılıdığı esnada bunun belirtilmesi gerekir. Evlilik akdi sırasında mal rejimi sözleşmesi yapıldığının belirtilmemesi durumunda yasal mal rejimi eşler tarafından seçilmiş olarak kabul edilir. Yasal mal rejimi 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu içerisinde edinilmiş mallara katılma rejimi olarak belirlenmiştir.

Mal rejimi sözleşmesi iki farklı şekilde yapılabilir. Birincisi noter tarafından mal rejimi sözleşmesi hazırlanması ikincisi ise mal rejimi sözleşmesinin eşler arasında yapılıp noter tarafından onaylanmasıdır. Burada noter tarafından hazırlanan mal rejimi sözleşmesinde noter tarafların taleplerini dinleyerek onların istekleri doğrultusunda bir sözleşme hazırlar. Eşlerin aralarında yaptıkları sözleşmede ise noter tarafların hazırladığı sözleşmenin hukuka uygun olması durumunda bu sözleşmeyi onaylar. Bu iki sözleşme geçerlilik anlamında bir fark oluşturmaz.

Mal Rejimleri

Mal Ayrılığı Rejimi

Mal ayrılığı rejimi eski medeni kanunda yasal mal rejimi idi. 2002 yılında kanunun değişmesiyle birlikte yasal mal rejimi olmaktan çıkmıştır. Fakat 2002 yılından önce yapılmış evliliklerde farklı bir sözleşme yok ise mal ayrılığı rejimi doğrultusunda boşanma sürecinde mal paylaşımı yapılmaktadır. Burada 2002 yılından önce yapılmış evliliklerde bu tarihe kadar sahip olunan mallar mal ayrılığı rejimine tabi olmakta, eşler arasında farklı bir mal rejimi sözleşmesinin olmadığı durumlarda ise 2002 yılından sonra alınan mallar edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olmaktadır.

Mal ayrılığı rejiminde her eş evlilik içerisinde aldığı malın sahibi olmaktadır. Bu nokta eşlerin ortak bir mal almış olmaları durumunda bu mal, yapılan katkı oranında paylaştırılır. Örneğin eşlerin ortak bir ev almaları durumunda hangi eşin ne kadar katkı sağladığına göre boşanma sürecinde mal paylaşımı yapılır. Burada yapılan katkı maddi olarak ölçülebilir bir katkı olmalıdır. Yine aynı örnekten yola çıkarsak eşlerin ev almaları durumunda her iki eşinde parasal olarak katkıda bulunması durumunda her eş katkı oranlarında maldan hak iddia edebilmektedir.

Mal ayrılığı rejimi her ne kadar adaletli görünse de toplum yapımız gereği adaletsiz sonuçlar ortaya çıkarabilmektedir. Toplumumuzda kadınların önemli bir kısmının ev hanımı olması ve evin geçimine maddi katkı yerine emek katkısı vermesi nedeniyle evliliklerde kadınların mal sahibi olma olasılıkları yoktur. 2002 yılında yürütlüğe giren 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu da bu adaletsizliğin önüne geçilebilmesi adına yasal mal rejiminin edinilmiş mallara katılma rejimi olduğuna hükmetmiştir.

Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi

Paylaşmalı mal ayrılığı rejimi Türk Hukuk Sistemine özgü bir mal ayrılığı rejimidir. Burada da tıpkı mal ayrılığı rejiminde olduğu gibi her eş sahibi olduğu mal üzerinde tasarruf yetkisine sahiptir. Buradaki fark eşlerin sahip oldukları mal varlığı değerlerinden bir kısmının hangi eşe ait olduğu tespit edilemiyorsa bu mal üzerinde iki tarafın paylı mülkiyeti var olarak kabul edilir. Taraflardan birisinin mal üzerinde hak iddia etmesi durumunda bu iddiayı ispatlaması gerekir.

Paylaşmalı mal ayrılığı rejiminde hangi tarafa ait olduğu belirlenememiş olan malların tasfiyesinden sonra her eş mal varlığının değerini isteyebilir. Malın tasfiyesini engelleyecek bir durum ise bu malın kullanımından üstün yarar sağlayan kişinin talebiyle malın tasfiyesinde ortaya çıkacak maddi değerden karşı tarafa düşen pay oranında ödeme, mal tasfiyesi yapılmadan karşı tarafa verilebilmektedir. Örneğin eşlerin ortak aldıkları bir ticari araç olması durumunda ticari araçtan üstün fayda sağlayan kişi, bu aracın satışı yerine, eşine düşen değer oranında ödeme yapabilir.

Mal ayrılığı rejiminde taraflardan birisinin edindiği mala katkıda bulunan diğer eşbu katkısı oranında pay isteyebilmektedir.

Bu mal rejiminde, boşanma sürecinde mal paylaşımı yapılırken taraflardan birisinin kötü niyetli olup katkı oranında karşı tarafın pay alabileceği malları elden çıkarması durumunda mahkeme hakkaniyet gereği katkı oranında bir tazminata hükmedebilmektedir. Örneğin eşlerin ortak aldığı evi, boşanma sürecinde satarak karşı tarafın payını almasını kötü niyetli olarak engelleyen birey, bu oranda tazminat ödeyebilmektedir.

Mal Ortaklığı Rejimi

Mal ortaklığı rejiminde eşlerin mal varlıkları üzerinde ortak mallar ve kişisel mallar ayrımı yapılır. Ortak mallar ailenin ortak mal varlığı değerlerini ifade ederken, kişisel mallar ise eşlerden birisinin kullanımına özgülenmiş mallardır. Mal ortaklığı rejiminde kişisel mallar eşlerin kendi aralarında yapacakları mal rejimi sözleşmesine göre belirlenebileceği gibi, üçüncü kişilerin karşılıksız kazandırmaları şeklinde de olabilir. Burada 3. kişinin kazandırmasınaörnek vermek gerekirse miras kalma durumu 3. kişi kazandırması kapsamındadır. Mal ortaklığı rejiminde ortak mal ise kişisel mal dışında kalan tüm malları ifade eder.

Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi

2002 yılında yürürlüğe giren yeni Medeni Kanunu’na göre eşlerin evlenirken herhangi bir mal rejimini seçmemeleri durumunda yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimi olmaktadır. Edinilmiş mallara katılma rejimine göre evlilik içerisinde alınan mallar üzerinde her iki taraf da hak iddia edebilmektedir. Daha önceki kanunda yer alan mal ayrılığı rejiminin doğurduğu adaletsizlik, edinilmiş mallara katılma rejiminde giderilmeye çalışılmıştır. Burada kadının ev içerisindeki emeğinin maddi karşılığı olarak alınan mallara katılmasına hükmedilir.

2002 yılından önceki evliliklerde eşlerin herhangi bir mal rejimi seçmemiş olmaları durumunda, 2002 yılına kadar alınmış olan mallar mal ayrılığı rejimine tabi olurken, 2002 yılından sonra alınan mallar edinilmiş mallara katılma rejimi çerçevesinde değerlendirilir. 2002 yılından sonra ise eşler mal rejimi seçmemiş ise direk olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Boşanma sürecinde mal paylaşımı yapılırken yasal mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi doğrultusunda paylaşım yapılmaktadır.

Kanun bu noktada evlilik içerisindeki malları ikiye ayırır, edinilmiş mal ve kişisel mallar… Kişisel mallar kanuna göre mal paylaşımı konusu olmamaktadır.

Edinilmiş Mallar Nelerdir?

  • Eşlerin çalışma sonucu aldıkları ücretler edinilmiş mallar kapsamındadır. Daha açık bir ifade ile alınan maaş, kazanç, prim… gibi çalışmaya dayalı sonuçlar edinilmiş mal kapsamında yer alır.
  • Sosyal güvenlik kurumlarından alınan paralar, emekli ikramiyesi, yaşlılık aylığı, malül maaşları…
  • Çalışma gücü kaybından doğan tazminatlar
  • Kişisel malların gelirleri (örneğin miras kalan evden gelen kira bedeli)
  • Edinilmiş mal kapsamındaki malların satışından elde edilen değerler (örneğin edinilmiş mal kapsamındaki arabanın satılması ile elde edilen para)

Kişisel Mallar Nelerdir?

  • Eşlerin yalnız kişisel kullanımına sahip oldukları mallar. (örneğin kıyafet, kişisel takı, spor malzemeleri…)
  • Evlilikten önce sahip olunan mallar
  • Miras paylaşımı sonucunda elde edilen mallar
  • Manevi tazminat alacakları
  • Karşılıksız kazandırlalar yoluyla eşe geçen mallar
  • Diğer kişisel mal değerleri

 

Boşanma Sürecinde Mal Paylaşımı ile İlgili Merak Edilen Sorular

Boşanırken Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Boşanırken mal paylaşımı eşlerin tabi oldukları mal rejiminin esaslarına göre yapılmaktadır. Eşler evlenirken herhangi bir mal rejimi seçmemişlerse 4721 sayılı kanuna göre edinilmiş mallara katılma rejimi kapsamındadırlar.
Boşanınca Ev Kime Kalır?
En fazla merak edilen konulardan birisi de boşanma sonrası oturulan evin kimde kalacağıdır. Boşanınca ev kime kalır diyen kişiler açısından evin ne zaman alındığı, eşlerin ne zaman evlendiği, eşler arasında mal rejimi sözleşmesi imzalanıp imzalanmadığı gibi bir çok husus belirleyicidir.
Boşanma Öncesi Mal Kaçırma
Eşlerden birisinin kötü niyetli olarak boşanma arefesinde mal paylaşımını düşünüp mal kaçırması durumunda hakim kaçırılan mal değerinde bir tazminata hükmedebilmektedir. Burada yapılması gereken bir çok önlem vardır. Bireyler boşanma sürecini uzman bir boşanma avukatı ile yürüterek hak kaybı yaşanmasının önüne geçebilirler.
Düğünde Takılan Takılar Mal Paylaşımı İçerisinde Yer Alır Mı?
Hayır, düğünde kadına takılan takılar kadına aittir. Erkeğe takılan takılar ise düğünün yapıldığı yerdeki, örf ve adetler doğrultusunda değerlendirilir.
Boşanma Davasında Krediyle Alınmış Ev Ne Olur?
Boşanma davası sürerken tarafların,krediyle alınan ev kimin mülkiyetinde ise ev onda kalmaya devam eder fakat, edinilmiş mal olması nedeniyle diğer eşe, payı oranında ödeme yapılması yönünde mahkeme karar verir.
Miras Boşanmada Mal Paylaşımı Yapılır mı?
Hayır, miras kişisel bir mal olarak kabul edilir. Miras kalan ev, miras kalan arsa, miras kalan dükkan, miras kalan para yada miras kalan farklı değerler, boşanmada mal paylaşımı konusu olmamaktadır. Fakat, miras kalan malın oluşturduğu gelirler edinilmiş mal kapsamında değerlendirilir. Örneğin miras kalan bir dükkanın kirası edinilmiş maldır, bu kira bedeli ile alınmış bir başka mal da edinilmiş maldır ve mal paylaşımında taraflar hak sahibidirler.
Anlaşmalı Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Anlaşmalı boşanma sürecinde mal paylaşımı yapılırken taraflar, boşanma protokolü içerisinde mal paylaşımının nasıl yapılacağına kendileri karar verebilirler. 
Çekişmeli Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Çekişmeli boşanma sürecinde mal paylaşımı , boşanma davasında mal paylaşımına ilişkin bir talep doğrultusunda yapılabileceği gibi, boşanmadan sonra mal paylaşımı davası açılarak da yapılabilir.

 

Boşanma sürecinde mal paylaşımı ile ilgili merak ettiğiniz konuları bize iletişim sayfasından yöneltebilirsiniz. Boşanma sürecinde mal paylaşımı karmaşık bir konudur ve taraflar bu konuda sıklıkla hak kaybı yaşayabilmektedirler.

Boşanma sürecinde mal paylaşımı 2015

 

11 thoughts on “Boşanma Sürecinde Mal Paylaşımı

  1. Arda

    Bir sorum olucaktı diyelim a kişisi evli kredi cekti sonra ödeyemedi 50 binlira borcu var evlenirkenden mal ortaklığı rejmini kabul etmişlerdi alacaklı hakkının yenmemesi için mal ayrılığı olmasını istedi evli kişiler boşanmadan mal ortaklığını mal ayrlığına dönüştürebilirlermi

  2. Hülya Özdemir

    öğretmenim halen fiilen devlette 25 yıldır çalışıyorum.14 şubat 2014 te evlendik çocuğumuz yok(ilk evliliğimden bir tane oğlum var 20 yaşında Üni de),evlilik öncesi herhangi bir yazılı mal paylaşım anlaşmamız yok.Eşim alkolik ve öfke kontrolü yok,(58 yaşında)iflas edince bambaşka kişilik özellikleri ortaya çıktı ,bütün gün evde oturup kurgu kuruyor ve çalışmıyor veçabuk sinirlenip bana şiddet uyguluyor,utanıyorum ve saklıyorum,evlilikten sonra alınan yazlık evimiz var Tekirdağda değeri 200 bin Tl.ben evin satılmasını istemiyorum v eben de kalmasını istiyorum acaba ne yapmam gerekir?bir de şöyle bir durum var;biz nişanlı iken başka bir sevgili bulunca beni sebepsiz yere terketmişti ve benim o sırada kendisinin hediye ettiği reno clio arabayı(25 bin Tl) satıp,borcuna karşılık bana banka kanalıyla gönderdiği (25 bin Tl )yi birleştirip İstanbul Yeşilköyden kendisinin de kefil olduğu küçük ve ucuz ,banka kredisi ile bir ev almıştım.Fakat evlenmeden birkaç ay önce şirket çok zor durumda dedi(yalan söylemiş zor durumda değilmiş şirket )çok baskı yaptı ve evim satıldı maalesef,(300 bine satıldı,kalan banka borcumu ödeyip,kalan 120 bin Tl ve 10 bin doları şirket adına kendisine gönderdim,açıklamayada -………..Şirketine snet karşılığı gönderdiğim para -Dememi istedi ben de öyle yazdım.söz sana alıcam bana güven dedi ve bu yazlığı aldı,şimdi ne yapılması gerekir ?lütfen ama lütfen yardımcı olurmusunuz???

  3. nur

    mrbasize bir sorum olacak bız esimle bosanma kararı aldık veborc varbnm ustume kıredi borclları krdikardı borcu ve esyalaruıımobilyanın 3 5 taksıtını o tarafodedi gerisini biz bnm üstume telfn falan aldı bnm uzerime borcları ödemesini istermi mahkeme

    1. tekin yıldız

      kredi borçları senin üstüne dürüstlük yapmazsa sen ödersin. krediyi mobilya için çektiğini nasıl belge gösterirsin. zaten bunlar ortak mal. sana telefon almış. bu kadar saf temiz olma. önce kafaya koymuş ki senin üzerine senetleri yapmış. senetleri ödemeni ister.

  4. ilknur esgi

    Merhaba, annem ve babam bosanacaklar 2011 yilinda alinmis olan bir evimiz var..mal paylasimi yapilirken bizim evin paylasimi ne sekilde yapilir?kardeslerim ve ben annemizle yine ayni evde kalmak istiyoruz gerekirse babaya kredi kullanip hakki ne kadar ise odeme yapmak istiyoruz.hukuken bizim boyle birsey talep hakkimiz varmi ?babam bu sekilde olmasini kabul etmeyecektir ama biz bu konu hakkinda ne yapabiliriz?yardimci olursaniz sevinirim simdiden tesekkurler..

    1. AKINER

      Merhaba İlknur 01/01/2002 yılından sonra alınan eşlerin miras payı manevi tazminat gibi kişisel olmayan malların hepsi aldatma veya cana kast yoksa yarı yarıya paylaşılır.Bence evde oturabilirsiniz ama dediğin gibi yarısının bedelini veya tasfiyeye dahil başka malların denkleştirilmesiyle hiç bir şey ödemeden oturursunuz ki hakimde annenin ve kardeşlerinle senin üstün hakkın olduğuna kanaat getirip evi size bırakacaktır.

  5. Aysel

    İyi günler,

    Eşim yabancı uyruklu. Şu sıralar evliliğimizde sorunlar yaşamaktayız. Boşanmayı düşünmekteyim. Eşimle evliliğimiz süresince eşim kendi ülkesinden arazi sahibi oldu. Boşanma esnasında yurtdışında bulunan bu arazilerden hak talep edebilir miyim? Ayrıca konsolosluğa evllilik cüzdanı ve benim kimliğimi gönderdiğini öğrendim. Eğer yurtdışındaki arazilerden hak talep etme hakkım var ise konsolosluk aracılığıyla beni bu hakkımdan mahrum edebilir mi?

    Teşekkürler

  6. Ahmet Mete

    Merhaba.
    Evimi kredi ile 2009 yılında aldım. 2012’de evlendim. Eşimin krediye hiç bir katkısı olmadı. Kredi borcum 2014’de bitti. Boşandığımızda evin durumu ne olur? Eşim’e pay çıkar mı?

  7. Nida Kara

    Babam annemi aldatiyor, annem ve babam bosanirlarsa mallar annem de mi kalir babam da mi kalir mallarin annem de kalmasi icin yapabilecegim bir sey varsa yapmaya hazirim yardim ederseniz bu konuda hakkinda yorum yaparsaniz sevinirim

  8. HİKMET TUROĞLU

    merhaba,
    2 yıllık evkiyim. annem kendisine ait olan bir evi bana vermek istiyor. ilerde eşimle boşanmamız durumunda bu ev üzerinde hak idda edebilir mi?

  9. Esma3535

    Merhaba sorum olacakti cevaplarsaniz sevinirim. Esimin kredi notu dusuk olduğu icin benim adima kredi cektik fakat araba esimin uzerinde kayitli bosanma durumunda kredi borcu bana ait mi oluyor

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>